Pityriasis capitis (roos)
Pityriasis capitis, beter bekend als roos, is een veelvoorkomende aandoening van de hoofdhuid die wordt gekenmerkt door fijne, witte tot gelige schilfertjes en soms jeuk.
Wat is pityriasis capitis (roos)?
Roos is een milde vorm van seborroïsch eczeem en is niet besmettelijk. Bij mannen kan het ook in de baard zitten. Ongeveer de helft van alle volwassenen krijgt gedurende het leven te maken met roos. Hoewel het geen gevaarlijke aandoening is, kan het cosmetisch storend zijn en leiden tot onzekerheid en ongemak.
Hoe wordt pityriasis capitis (roos) behandeld?
De behandeling van roos richt zich vooral op het verminderen van schilfering en jeuk. Meestal zijn speciale shampoos voldoende om klachten effectief te verminderen of te laten verdwijnen. Bij sommige patiënten is de roos zeer fors en plakken de schilfers vast aan het hoofd. Dan kunnen meer intensieve behandelingen worden ingezet, zoals het (tijdelijk) slikken van medicatie.
Wij behandelen roos onder andere met:
Bij ernstige gevallen of wanneer shampoos onvoldoende effectief zijn, kunnen lotions met corticosteroïden voorgeschreven worden, vooral als er ook eczeemklachten zijn zoals roodheid en jeuk.
Hoe ontstaat pityriasis capitis (roos)?
Roos ontstaat meestal door een combinatie van factoren: een verhoogde talgproductie, een overgroei van de gist Malassezia en een persoonlijke aanleg.
Talg, gist en aanleg
Een verhoogde talgproductie, een overgroei van gisten (Malassezia-soorten) en aanleg werken samen. De Malassezia-gist is van nature aanwezig op de huid, maar veroorzaakt schilfering wanneer deze zich overmatig vermenigvuldigt.
Malassezia en vrije vetzuren
Malassezia-soorten, met name Malassezia globosa, voeden zich met de lipiden uit de talglaag en zetten vetten om in vetzuren. De onverzadigde vrije vetzuren die op de huid achterblijven, kunnen de huid irriteren en een ontstekingsreactie veroorzaken met roodheid en jeuk: seborroïsch eczeem.
Vette hoofdhuid versterkt de groei
Bij een vette hoofdhuid (seborrhoea capitis) is de talgproductie verhoogd, waardoor de Malassezia-gisten zich gemakkelijker vermenigvuldigen. Dit verklaart waarom mensen met vet haar vaker last hebben van roos. Ook irriterende haarproducten kunnen roos verergeren.
Hoe ziet pityriasis capitis (roos) eruit?
Roos is een verzamelnaam voor schilfering van de hoofdhuid en kan variëren van mild tot ernstig.
Milde roos
Fijne, droge of juist wat vettige witte schilfers op de hoofdhuid en in het haar. Vaak vallen ze vooral op door schilfers op donkere kleding. De hoofdhuid kan er normaal uitzien; jeuk kan aanwezig zijn, maar hoeft niet.
Seborroïsch eczeem
Naast schilfering is er ook roodheid en irritatie van de hoofdhuid. De schilfers zijn vaak groter en vettiger (geel-wit) en de hoofdhuid kan gevoeliger zijn of meer jeuken. Vaak zijn ook wenkbrauwen, neus-lippenplooi, oren en baard aangedaan.
Pityriasis amiantacea
Een hevigere vorm van schilfering, met dikke, pleksgewijze, vastklevende schilfers die als het ware rondom de haren vastgekit zitten.
Kortom: roos is vaak onschuldig, maar kan in ernst toenemen en soms overgaan in een meer ontstoken variant of in het beeld van pityriasis amiantacea.
Roos kan lijken op:
- Psoriasis (van de hoofdhuid)
- Atopisch eczeem (van de hoofdhuid)
- Tinea capitis (schimmelinfectie van de hoofdhuid)
Welke klachten geeft pityriasis capitis (roos)?
Pityriasis capitis veroorzaakt meestal milde tot matige klachten. Veel voorkomende symptomen zijn:
- Witte tot gelige schilfers op de hoofdhuid, in het haar en op de schouders
- Jeuk van de hoofdhuid
- Roodheid of irritatie van de hoofdhuid
Naast lichamelijke klachten kan roos psychosociale gevolgen hebben, zoals onzekerheid en schaamtegevoelens over het uiterlijk. Bij sommige patiënten kan de roos zeer fors zijn en de kwaliteit van leven sterk beïnvloeden.
Bij wie komt pityriasis capitis (roos) voor?
Roos komt veel voor: ongeveer de helft van de volwassenen krijgt er gedurende het leven mee te maken.
Vooral tussen 20 en 40 jaar
Roos kan op elke leeftijd optreden, maar komt het meest voor tussen het 20e en 40e levensjaar.
Iets vaker bij mannen
Roos komt iets vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Bij mannen kan de schilfering ook in de baard zitten.
Vette huid en verwante aandoeningen
Mensen met een vette huid, seborroïsch eczeem of psoriasis hebben vaker last van roos.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De diagnose wordt meestal eenvoudig gesteld op basis van het klinische beeld, de klachten en beoordeling met de dermatoscoop. Bij twijfel kan met een KOH- of methyleenblauwpreparaat onder de microscoop de aanwezigheid van gist worden vastgesteld, eventueel aangevuld met onderzoek met de Woodslamp.
Tijdens de intake bespreken we je klachten en beoordelen we je haar met de dermatoscoop. We maken met de Visia® hoge-resolutie foto’s van de hoofdhuid.
Indien nodig verrichten we aanvullend onderzoek, zoals een methyleenblauwpreparaat. Dit kan eenvoudig worden gedaan door wat schilfers onder de microscoop te bekijken.
Bij iedere follow-up herhalen we de beoordeling van de hoofdhuid en de hoge-resolutie foto’s. Zo volgen we het effect van de behandelingen nauwkeurig.
Klaar voor een persoonlijk behandelplan?
Wilt u een afspraak of consult inplannen? Vul dan ons afspraakformulier in of bel ons op +31 6 34 34 26 58. Wij nemen binnen 24 uur contact met u op.