Pigmentstoornissen

Melasma

Melasma is een chronische pigmentstoornis waarbij donkerbruine of grijsbruine vlekken op de huid ontstaan. De vlekken zijn vaak grillig van vorm en scherp begrensd.

Wat is melasma?

De vlekken komen vooral voor op het voorhoofd, de wangen, de slapen, rond de ogen, de bovenlip en de kin. Soms verschijnen ze ook op de hals en onderarmen. Melasma komt vooral voor bij vrouwen en wordt tijdens de zwangerschap ook wel zwangerschapsmasker genoemd. Hoewel melasma onschuldig is en geen voorstadium van huidkanker vormt, kunnen de vlekken cosmetisch storend zijn. Veel mensen ervaren onzekerheid door de zichtbaarheid van de pigmentvlekken.

Hoe wordt melasma behandeld?

Melasma kan vanzelf verminderen, maar meestal is het een terugkerende aandoening. De behandeling is gericht op het verminderen van bestaande pigmentvlekken en het voorkomen van nieuwe verkleuringen. Hierbij volgen we primair de SNIP-protocollen (Stichting Nederlands Instituut voor Pigmentstoornissen), die op het individu worden afgestemd.

Mogelijke behandelopties zijn:

Afhankelijk van de ernst van melasma kan een combinatie van behandelingen worden ingezet. Omdat UV-straling en warmte belangrijke triggers zijn, adviseren wij altijd dagelijkse SPF 50 om nieuwe pigmentatie te voorkomen. Dit zonbeschermingsproduct bevat bij voorkeur minerale filters op basis van titaniumdioxide of zinkoxide en ijzerpigmenten. Deze bieden bescherming tegen UVA, UVB en blauw licht (400-500 nm).

Let op: medicamenteuze behandelingen zoals hydrochinon, tretinoïne en tranexaminezuur worden alleen voorgeschreven na een consult met één van onze artsen. De behandelingen werken niet voor iedereen en de effectiviteit kan per persoon verschillen.

Hoe ontstaat melasma?

De exacte oorzaak van melasma is niet volledig bekend, maar de pigmentcellen reageren te sterk op bepaalde triggers. De volgende factoren spelen een rol:

Hormonale invloeden

Zwangerschap, de anticonceptiepil en hormonale schommelingen stimuleren de melanocyten om meer pigment aan te maken.

UV-straling

Blootstelling aan de zon is de belangrijkste uitlokkende en verergerende factor. UV-stralen activeren de pigmentcellen en maken de vlekken donkerder. Een goede zonbescherming tegen UVA en UVB remt dit.

Blauw licht

Hoogenergetisch zichtbaar licht (HEV, 400-500 nm) uit zonlicht en digitale schermen kan de pigmentcellen stimuleren, vooral bij een donkere huid (Fitzpatrick type III-VI). Filters met ijzeroxiden bieden extra bescherming.

Ontstekingsreactie

Lichte ontstekingen in de huid kunnen tot overmatige pigmentproductie leiden. Ook kan ontsteking het basaalmembraan beschadigen, waardoor pigment in de lederhuid terechtkomt en moeilijker behandelbaar wordt.

Warmte en vaatverwijding

Hitte, sauna’s en hete douches activeren de bloedvaatjes in de huid en stimuleren indirect de pigmentcellen. Microtox met botuline toxine type A kan vaatverwijding en ontsteking verminderen.

Genetische aanleg

Melasma komt vaker voor bij mensen met een familiaire voorgeschiedenis en bij een donkere huid (Fitzpatrick type III-VI).

Geneesmiddelen

Het gebruik van bepaalde medicijnen, zoals tamoxifen en antidepressiva, kan melasma uitlokken.

Hoe ziet melasma eruit?

De pigmentvlekken bij melasma zijn scherp begrensd en grillig van vorm. Melasma verschijnt meestal in het gezicht en kent verschillende patronen: centrofaciaal (voorhoofd, neus, bovenlip, kin en wangen – meest voorkomend), malair (wangen en jukbeenderen) en mandibulair (langs de kaaklijn). Op basis van de diepte van het pigment wordt melasma onderverdeeld in drie typen:

Epidermaal melasma

Het pigment bevindt zich vooral in de basale laag van de opperhuid. Dit type is vaak donkerbruin en beter behandelbaar, omdat pigment in de opperhuid zich gemakkelijker vernieuwt en afschilfert.

Dermaal melasma

Het pigment ligt dieper in de lederhuid (dermis), doordat het basaalmembraan beschadigd raakt en melaninekorrels naar de dermis lekken. Dit type is vaak grijzer van kleur en moeilijker te behandelen.

Gemengd melasma

Een combinatie van epidermaal en dermaal pigment. Dit verklaart waarom sommige delen van de huid beter op een behandeling reageren dan andere.

Welke klachten geeft melasma?

Melasma veroorzaakt geen lichamelijke klachten, maar kan cosmetisch storend zijn. De belangrijkste kenmerken zijn:

Melasma kan wisselen in intensiteit en opvlammen door hormonale schommelingen of seizoensgebonden blootstelling aan UV-straling.

Bij wie komt melasma voor?

Melasma komt vaker voor bij bepaalde groepen:

Vrouwen in de vruchtbare leeftijd

Melasma komt voornamelijk voor bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd.

Zwangere vrouwen

Tijdens de zwangerschap wordt melasma ook wel het zwangerschapsmasker genoemd.

Zelden bij mannen

Zeer zelden komt melasma ook voor bij mannen.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose melasma wordt meestal gesteld op basis van het klinische beeld: de arts beoordeelt de huid en kijkt naar de verdeling van de pigmentatie. Soms wordt aanvullend onderzoek gedaan met een Wood’s lamp.

Melasma kan lijken op andere pigmentstoornissen, zoals post-inflammatoire hyperpigmentatie (PIH), lentigo’s (ouderdomsvlekken), efeliden (sproeten), café-au-lait vlekken en hyperpigmentatie door medicatie.

De arts beoordeelt de huid, jouw klachten en de medische voorgeschiedenis voor een nauwkeurige diagnose.

Bij elk bezoek worden Visia® hoge-resolutiefoto’s van de huid gemaakt om de huidverbetering en de behandeling nauwkeurig te volgen.

Indien nodig voeren we extra onderzoek uit, zoals bloedonderzoek of een huidbiopt. Dit is echter zelden noodzakelijk.

Klaar voor een persoonlijk behandelplan?

Wilt u een afspraak of consult inplannen? Vul dan ons afspraakformulier in of bel ons op +31 6 34 34 26 58. Wij nemen binnen 24 uur contact met u op.